Powiat Solecznicki

Region solecznicki jest położony w południowo-wschodniej części Litwy w powiecie wileńskim. Powierzchnia rejonu wynosi 1491,4 km2 , co stanowi 15,3% terytorium powiatu. Ośrodkiem administracyjnym jest odległe od Wilna od 44 km miasto Soleczniki.

Od północy i zachodu rejon graniczy z regionem orańskim oraz rejonami wileńskim i trockim. Od wschodu i południa – z Białorusią (obwód grodzieński).

Charakterystyczną cechą rejonu solecznickiego jest jego zalesienie. Lasy zajmują 43,77% terytorium rejonu, 1,5 razy przewyższa średnie zalesienie na Litwie. Różnorodność lasów jest niewielka: przeważają sosny (ok. 41% drzewostanu) i świerk (ok. 20%), ponadto brzozy (18%) i olchy (6%). Największym masywem leśnym jest Puszcza Rudnicka, zajmująca 26 tys. ha rejonu, czyli prawie 1/6 jego terytorium (ogólna powierzchnia Puszczy 37 tys. ha). W XV-XVII w. puszcza była rezerwatem polowań królewskich, gdzie Kazimierz Jagiellończyk wybudował pałacyk myśliwski. Właśnie tu podczas wielodniowych polowań odbywały się spotkania Zygmunta Augusta z Barbarą Radziwiłłówną.

Puszcza Rudnicka to olbrzymi kompleks biotypów, będący niewątpliwie jednym z najbardziej wartościowych terenów w rejonie. W okolicy Zygmunciszek na wysokości 30 m wznoszą się wydmy kontynentalne. Otwarte, piaszczyste pustkowie zostało ukształtowane przez zrzucane na dawny poligon bomby oraz ciągłe pożary. Powstał w ten sposób unikalny piaszczysty twór.

W Puszczy Rudnickiej są trzy jeziora. Jezioro Kiernowskie (pow. 81 ha) ze wszystkich stron otoczone bagnami. W przeważającej części są to bagna nizinne, porośnięte czarną olchą i niskopiennym sośniakiem. Znajdujące się niedaleko poligonu jezioro Szulnia (pow. 1,5 ha) również otoczone bagnami. Jest to typowo wyżynno-bagienne jezioro typu dystroficznego. Na południowym wschodzie Puszczy, na bagnach, otoczonych przez kontynentalne wydmy, leży jezioro Gulbińskie.

Rejon solecznicki to region rolniczy. Tereny rolne zajmują 44,7% powierzchni, miasta i osiedla – 2,21%, tereny przemysłowe – 2,41%, zbiorniki wodne – 1,74%, obszary o innym przeznaczeniu – 5,16%.

Znaczna część regionu (zachodnia) położona jest na Płaskowyżu Ejszyskim, wschodnia na Wyżynie Miednickiej, gdzie w pobliżu Katkuszek znajduje się najwyższe miejsce – 265 m n.p.m. Najniższe miejsce leży na obszarze Równiny Południowo - Wschodniej, nieopodal Zygmunciszek nad rzeką Mereczanką – 122 m n.p.m.

Rejon solecznicki liczy 8 jezior i 18 stawów. Największe jeziora to: Kiernowskie i Popie.

W zbiornikach wodnych żyje 28 gatunków ryb.

Najcenniejsze krajobrazy rejonu znajdują się w Dziewieniskim Historycznym Parku Regionalnym i Rezerwacie Krajobrazowym Szorkajcie. Cenne kompleksy naturalne są chronione w rezerwatach hydrograficznych Solczy i Wisińczy, w Nowokuńskim Rezerwacie Geologicznym, Ażubalskim Rezerwacie Pedologicznym, Szylińskim Rezerwacie Botanicznym i Popiskim Rezerwacie Ornitologicznym.

Rejon Solecznicki zamieszkuje 38 428 osób. Gęstość zaludnienia – 26,5 osób na km2 , co stanowi dwukrotnie mniej niż średnio na Litwie. 79 proc. mieszkańców rejonu jest narodowości polskiej, 9,4 proc. stanowią Litwini, 5,8 proc. – Rosjanie, 3,8 proc. – Białorusini, 1,4 proc. – inne narodowości.

W rejonie znajduje się 13 starostw (gmin): Soleczniki, Ejszyszki, Biała Waka, Jaszuny, Dziewieniszki, Koleśniki, Podborze, Turgiele, Butrymańce, Gierwiszki, Kamionka, Poszki, Dajnowa.

Na terytorium rejonu funkcjonuje 40 placówek oświatowych, będących w gestii samorządu (są też szkoły i przedszkola administrowane przez powiat wileński i Ministerstwo Oświaty i Nauki RL). Szkolnictwo w rejonie funkcjonuje w trzech językach. Działają dwa gimnazja (im. Jana Śniadeckiego z polskim językiem nauczania, będące w gestii samorządu i Tysiąclecia Litwy z litewskim językiem nauczania, administrowane przez Ministerstwo Oświaty i Nauki), 13 szkół średnich (4 litewskie, 7 polskich i 2 rosyjskie); 13 podstawowych (2 litewskie, 11 polskich); 19 początkowych, działających jako oddziały szkół średnich bądź początkowych (2 litewskie, 17 polskich). Są też 3 szkoły muzyczne w Solecznikach, Ejszyszkach i Jaszunach, szkoła sportowa w Ejszyszkach oraz jej filia w Solecznikach, specjalna szkoła – internat (administrowana przez powiat) i Dom Dziecka w Solecznikach, zawodówka rolnicza w Dziewieniszkach (administrowana przez Ministerstwo Oświaty).

Ponadto w rejonie istnieje 13 placówek kulturalnych, 13 kościołów katolickich, trzy cerkwie, 28 bibliotek, 2 muzea.

W rejonie działa 18 zespołów artystycznych – dorosłych i dziecięcych. Najbardziej znane z nich to zespoły pieśni i tańca „Solczanie” (Soleczniki), „Ejszyszczanie” (Ejszyszki), folklorystyczne „Rudniczanie” (Rudniki), „Turgielanka” (Turgiele), „Znad Mereczanki” (Jaszuny), dziecięce „Solczanaka” (Soleczniki), „Kwiaty Polskie” (Ejszyszki), „Gromada” (Jaszuny), „Mereczanka” (Turgiele) itd.

Na terytorium rejonu działają dwa szpitale – w Ejszyszkach i Solecznikach, Dom Starców w Czużekampiach, Centrum Usług Socjalnych oraz Centrum Kształcenia i Zajęć dla Dzieci Upośledzonych Umysłowo i Fizycznie „Płomyk Nadziei” w Solecznikach.

W rejonie istnieją dawne i piękne tradycje kulturalne: organizowane są Zapusty, Noce Świętojańskie, Dożynki, Święto Folkloru „Pieśń znad Solczy”, Dni Gmin itd.

Do tradycji sportowych należą co roku organizowane mistrzostwa piłki nożnej, tenisa stołowego, ringo, turnieje piłki ręcznej, zawody lekkoatletyczne.

Więcej informacji na temat Rejonu Solecznickiego na stronie internetowej: www.salcininkai.lt